25 mei 2020

Termijnen in het erfrecht

Als u te maken krijgt met een erfenis dan staan er in de wet een aantal termijnen waar u rekening mee moet houden. Hieronder staat een overzicht met een aantal belangrijke termijnen. Het is geen volledig overzicht! Het is altijd belangrijk om een in het erfrecht gespecialiseerde advocaat te vragen met welke termijnen u in uw specifieke situatie rekening moet houden en of er bijvoorbeeld uitzonderingen of speciale voorwaarden gelden.

Verschillende termijnen

De wet maakt onderscheid tussen twee soorten termijnen: verjaringstermijnen en vervaltermijnen. Een verjaringstermijn heeft een beperkte houdbaarheid en kan verlengd worden als de termijn op tijd wordt ‘gestuit’. Een vervaltermijn is hard: zo’n termijn vervalt, daar kan niets tegen gedaan worden. De mogelijkheid om aanspraak te maken op de legitieme portie (het wettelijk minimum van een erfenis waar een kind altijd recht op heeft) is een voorbeeld van een termijn die vervalt.

Daarnaast staan er in de wet tal van opties om zelf termijnen te stellen. Het is bijvoorbeeld mogelijk om aan iemand die misschien een beroep op de legitieme portie wil doen, een ‘redelijke’ termijn te stellen. Of om een erfgenaam op die manier te dwingen (via de kantonrechter) binnen een ‘redelijke‘ termijn aan te laten geven of hij/zij de erfenis wil aanvaarden of niet.

Ongedaan making wettelijke verdeling

Als iemand overlijdt en de wettelijke verdeling van toepassing is (op grond van de wet of een testament) dan kan de echtgenoot binnen 3 maanden na het overlijden de wettelijke verdeling ongedaan maken en dus aangeven dat hij/zij wil dat de wettelijke verdeling opzij wordt gezet.

Wilsrechten en minderjarige kinderen

Als een kind in verband met het overlijden van een ouder een vordering krijgt op de langstlevende ouder of stiefouder en een zogenoemd wilsrecht heeft, dan moet de wettelijk vertegenwoordiger (bijvoorbeeld een ouder) van het kind binnen 3 maanden na het verkrijgen van de bevoegdheid om een wilsrecht in te roepen, schriftelijk aan de kantonrechter laten weten dat hij/zij van plan is om dit wilsrecht in te roepen.

Vruchtgebruik voor echtgenoot

Een echtgenoot kan na overlijden vragen om het vruchtgebruik van de woning en de inboedel of andere goederen van de nalatenschap. Dit moet binnen 6 maanden na overlijden voor zover het de woning en de inboedel betreft en binnen 1 jaar voor zover het andere goederen betreft. Maar vervolgens moet er ook binnen 1 jaar en 3 maanden na overlijden actie ondernomen worden.

Kosten levensonderhoud of vergoeding voor werk kind

Een kind kan vragen om een ‘som ineens’ als dat nodig is voor kosten van verzorging en opvoeding / levensonderhoud en studie of vragen om een ‘som ineens’ voor verrichte werkzaamheden. Die aanspraak moet binnen 9 maanden na overlijden gedaan worden. En ook daarvoor geldt: na ‘aanspraak maken’ moet ook actie ondernomen worden binnen 1 jaar na overlijden.

Vernietiging testament

Meent u dat een testament ongeldig verklaard zou moeten worden dan kunt u een procedure starten om een testament te laten vernietigen. Dat moet binnen 1 jaar nadat u weet dat iemand is overleden, u bekend bent met het testament en met de reden waarom u meent dat het testament niet geldig zou zijn.

Onterfd of aanvullend beroep op legitieme portie

Als u aanspraak wilt maken op uw wettelijk minimum van een erfenis (legitieme portie), ook al bent u als kind onterft dan moet u uiterlijk 5 jaar na het overlijden aangeven dat u dat wilt.

Opeisbaarheid legitieme portie en legaat

Het wettelijk minimum van de erfenis (legitieme portie) en een ‘cadeautje na overlijden’ (legaat in de vorm van geld) zijn beiden pas 6 maanden na overlijden op te eisen.

Automatisch beneficiair aanvaard

Als een erfgenaam de erfenis beneficiair heeft aanvaard en een andere erfgenaam nog geen keuze heeft gemaakt, dan geldt ook voor de tweede erfgenaam dat deze beneficiair aanvaard tenzij hij, binnen 3 maanden nadat hij weet van de keuze van de eerste erfgenaam, een ander keuze maakt.

Aanvaarding of verwerping voor minderjarige erfgenaam

De wettelijk vertegenwoordiger (bijvoorbeeld een ouder) van een kind dat erfgenaam is, moet binnen 3 maanden na overlijden een verklaring van beneficiaire aanvaarding of verwerping afleggen.

Alsnog beneficiair aanvaarden

Stel dat u een erfenis zuiver hebt aanvaard en dan tot de ontdekking komt dat het testament zelf nadelig is voor u, dan heeft u 3 maanden de tijd om de kantonrechter te vragen om alsnog beneficiair te mogen aanvaarden. Dat geldt ook als u bekend wordt met schulden die u niet kende.

Uitdelingslijst vereffening

Als een erfenis vereffend moet worden, dan wordt op enig moment door de vereffenaar een lijst ‘openbaar’ gemaakt. Bent u het met die lijst niet eens dan moet u binnen 1 maand in verzet komen.

Hoger beroep tegen beslissing rechter-commissaris in kader vereffening

Als een erfenis vereffend moet worden, in het belang van de schuldeisers, dan kan een rechter-commissaris beslissingen nemen. Tegen zo’n beslissing moet binnen 5 dagen hoger beroep worden ingesteld. En soms is het helemaal niet mogelijk om hoger beroep in te stellen.

Meer informatie

Heeft u vragen over erfrecht of andere zaken binnen het familierecht? U kunt contact opnemen met Maya Perfors(vestiging Leiden). Dat kan telefonisch (071-5124443) of per e-mail (familie@lgga.nl). Zij staan u graag te woord.

Dit artikel werd eerder in verkorte vorm gepubliceerd op www.erven-online.nl, een initiatief van de Nederlandse Vereniging Familie- en erfrecht Advocaten Scheidingsmediators (vFAS).

 

Auteur
Mr. M. (Maya) Perfors

Advocaat

Bel Maya Perfors