Contact

  • Bel 0172 503 250
  • Routebeschrijving
Bezig met zoeken...
25 juni 2017

De pre-pack op losse schroeven

Het Europese Hof van Justitie heeft in haar arrest van 22 juni 2017 geoordeeld dat bij een activatransactie in het kader van een zogenaamde pre-pack de rechten van werknemers bij overgang van onderneming onverminderd gelden. Dit houdt in dat de rechten (en verplichtingen) van de werknemer overgaan op de verkrijger.

Pre-pack
Vanaf 2012 maakt een aantal rechtbanken in Nederland gebruik van een zogenaamde pre-pack. Daarbij stelt een rechtbank een beoogd curator aan die voorafgaand aan het faillissement meewerkt aan het voorbereiden van een activatransactie, die deze curator direct na het uitspreken van het faillissement ten uitvoer brengt. In het kader van die pre-pack stelt de rechtbank tevens een beoogd rechter-commissaris aan. Tot op heden is de pre-pack in Nederland niet bij wet geregeld.

Overgang van onderneming
Van een overgang van onderneming is sprake indien (een gedeelte van) een onderneming overgaat op een andere partij (verkrijger). De onderneming dient in dit kader haar identiteit te behouden. Bij overgang van onderneming gaan de rechten en verplichtingen die op dat tijdstip voor de werkgever voortvloeien uit de arbeidsovereenkomsten met werknemers van rechtswege over op de verkrijger. Dit betekent dat de werknemers in dienst komen bij de verkrijger tegen de op dat moment geldende arbeidsvoorwaarden.

Op dit uitgangspunt bestaat een belangrijke uitzondering. De rechten van werknemers bij overgang van onderneming gelden niet ingeval van faillissement. Met de pre-pack werd beoogd van deze uitzondering gebruik te maken.

Estro
Estro was een groot kinderopvangbedrijf in Nederland. Voorafgaand aan het faillissement van Estro is een overname voorbereid waarbij een groot aantal vestigingen van Estro zou worden overgenomen door Smallsteps. Op de dag van faillissementsverklaring is tussen de curator en Smallsteps een overeenkomst gesloten, waarbij de voorbereide overname werd geëffectueerd. De curator heeft uiteindelijk meer dan 1.000 werknemers ontslagen.

FNV en enkele werknemers van Estro zijn een procedure gestart tegen Smallsteps, omdat zij vinden dat de pre-pack niet als een ‘faillissementssituatie’ als bedoeld onder de Europese richtlijn ‘overgang van ondernemingen’ kwalificeert. Bij een pre-pack zou onvoldoende rekening worden gehouden met de rechten van werknemers en de pre-pack zou worden ingezet om op relatief goedkope wijze in afgeslankte vorm verder te gaan.

Hof van Justitie
De Nederlandse rechter heeft in een procedure een aantal zogenaamde prejudiciële vragen gesteld aan het Hof van Justitie. In het arrest van 22 juni 2017 [1] heeft het Hof antwoord gegeven op de vragen van de Nederlandse rechter door te onderzoeken of de pre-pack voldoet aan de voorwaarden voor een uitzondering op het uitgangspunt dat de rechten van werknemers overgaan bij overgang van onderneming. Zoals gezegd, geldt in geval van een overname in een faillissementssituatie een dergelijke uitzondering.

Het Hof stelt voorop dat de bescherming van werknemers niet van toepassing bij overgang van onderneming wanneer de vervreemder verwikkeld is een procedure met het oog op liquidatie van het vermogen van de vervreemder onder toezicht van een bevoegde overheidsinstantie.
Volgens vaste rechtspraak van het Hof voldoet een procedure die de voortzetting van de activiteiten van de betrokken onderneming beoogt, vanzelfsprekend niet aan die voorwaarde.

Hoewel één van de (door Smallsteps gestelde) doelen van een pre-pack is dat de opbrengst wordt gemaximaliseerd ten behoeve van de crediteuren, is het Hof van oordeel dat het belangrijkste oogmerk van de pre-pack is voortzetting van de activiteiten van de onderneming. Het Hof komt tot dit oordeel omdat de overdracht, voorafgaand aan het faillissement tot in de kleinste details wordt voorbereid om een snelle doorstart mogelijk te maken van de levensvatbare onderdelen van de onderneming.

Daarnaast is het Hof van oordeel dat de huidige pre-pack geen enkele grondslag heeft in het Nederlandse recht. De beoogd curator en de beoogd rechter-commissaris worden op verzoek van de onderneming door de rechtbank aangesteld, maar zij beschikken formeel over geen enkele bevoegdheid. Het Hof is van oordeel dat er om die reden geen sprake is van toezicht van een overheidsinstantie.

Gevolgen
Het Hof oordeelt dat bij een pre-pack de bescherming van werknemers bij overgang van onderneming onverminderd geldt. Dit houdt in dat werknemers die in dienst waren bij de overgenomen onderdelen, bij Smallsteps aanspraak kunnen maken op de rechten voortvloeiende uit hun arbeidsovereenkomst met Estro. De Nederlandse rechter zal nog diverse vragen in de procedure moeten beantwoorden, maar de gevolgen voor Smallsteps zullen groot zijn. Daarnaast is het arrest een steun in de rug van werknemers die ontslagen zijn bij andere pre-packs. Tenslotte is op dit moment een wetsvoorstel aanhangig waarbij de pre-pack een wettelijke grondslag zal krijgen. Dit wetsvoorstel zal ongetwijfeld opnieuw ter discussie worden gesteld.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met mr. drs. Gerben Barendregt, telefoonnummer: 0182 – 518433, email: gbarendregt@lagrolaw.nl



[1] http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=192065&pageIndex=0&doclang=NL&mode=req&dir=&occ=first&part=1&cid=195982