Top 3 gezochte pagina's

Contact

  • Bel 0172 503 250
  • Routebeschrijving
3 oktober 2016 | Publicatie
Bron: E-Nieuwsbrief oktober 2016
Door: Benjamin Niemeijer

Wat als de licentie onoverdraagbaar blijkt te zijn?

De rechtbank Noord-Holland heeft op 31 augustus 2016 uitspraak gedaan over de vraag of een licentieovereenkomst, op basis waarvan een thans gefailleerde aannemer een appartementencomplex in opdracht van een woningbouwcoöperatie bouwde, vatbaar was voor overdracht aan een nieuwe aannemer die de bouw zou afmaken.

De rechtbank kwam tot het oordeel dat de licentieovereenkomst tussen de gefailleerde aannemer en de architect niet voor overdracht vatbaar is. Deze uitspraak laat zien dat de overdracht van intellectuele eigendomsrechten waaronder auteursrecht of licentierechten een lastig verhaal blijft.

Auteursrecht op ontwerp appartementencomplexEen ontwerp van een gebouw, in dit geval een appartementencomplex, komt veelal in aanmerking voor bescherming onder het Auteursrecht (Aw). Het ontwerp is dan een eigen intellectuele schepping van de maker. Het gevolg is dat in beginsel het (af)bouwen van het appartementencomplex conform de tekeningen van de architect geldt als een handeling die voorbehouden is aan de architect en de architect derden die zonder zijn toestemming gebruik maken van die tekeningen kan aanspreken wegens auteursrecht inbreuk. In de gevallen waarin de DNR 2011 van toepassing is, wordt dit uitgangspunt nogmaals bevestigd.[1]

LicentieGebruikelijk zal de architect dan ook, aan de aannemer die het bouwwerk gaat realiseren, toestemming - geven om het werk te bouwen. In de praktijk wordt die toestemming veelvuldig impliciet gegeven. Dat is op zich niet erg om dat een dergelijke licentie vormvrij is.

In het onderhavige geval hadden de (thans gefailleerde) aannemer en de architect schriftelijke afspraken gemaakt over het gebruik van de tekeningen en dus het (af)bouwen van het appartementencomplex. De architect verleende uitdrukkelijk alleen aan de (thans gefailleerde) aannemer het recht om zijn tekening te gebruiken voor het bouwen van het appartementencomplex. Nadat de aannemer failliet is verklaard, besluit de curator om een andere aannemer het werk te laten afbouwen. De architect (die met lege handen achterblijft) is het daar niet mee eens en stelt zich op het standpunt dat de nieuwe aannemer inbreuk maakt op zijn auteursrecht. De aannemer daarentegen verweert zich en stelt dat hij de licentie van de gefailleerde aannemer heeft overgenomen.

Overdracht van een licentieDe kernvraag is of een dergelijke toestemming, of anders gezegd een licentie aan een andere partij, kan worden overgedragen. Op grond van de wet is die licentie (een vorderingsrecht op grond waarvan de auteursrechthebbende gehouden is om zich niet te verzetten tegen het toegestane gebruik van zijn auteursrecht door de ander) voor overdracht vatbaar. Dat kan anders zijn als de licentie naar zijn aard zich tegen overdracht verzet.

Juist in dit geval komt de rechtbank tot de conclusie dat niet iedereen geschikt is om het appartementencomplex te bouwen. De architect zal bij het selecteren van een aannemer kwaliteitseisen willen stellen omdat uiteindelijk de aannemer de esthetische kwaliteit van het bouwwerk moet realiseren.
De voorzieningenrechter komt daarom tot de conclusie dat de licentie (om het bouwwerk te bouwen) naar haar aard niet overdraagbaar is.

Uiteindelijk kan een beroep op de DNR 2011 de nieuwe aannemer ook niet helpen omdat de DNR an sich geen toestemming geeft aan een opvolgend bouwer omdat hier de licentie ook niet kon worden overgedragen.

Helpende handDeze uitspraak laat zien dat het soms kan verkeren. De nieuwe aannemer blijft hier met lege handen achter. Dat is op zich niet raar. De rechtspraak heeft al vaker laten zien dat het niet eenvoudig is om vast te stellen of in een bepaalde situatie rechten kunnen worden overdragen. Problemen doen zich met name voor in faillissement situaties zoals ook het onderhavige geval. Meer in het bijzonder is het steeds opletten geblazen als het gaat om overdacht van intellectuele eigendomsrecht of daaruit voortvloeiende rechten zoals licentierechten. In het merendeel van de gevallen komen partijen al contractueel overeen dat de rechten onder de licentieovereenkomst niet overdraagbaar zijn. De onderhavige uitspraak laat zien dat de rechter ook nog bereid is om in bepaalde gevallen een ‘helpende hand uit te strekken’ als partijen daarin niet hebben voorzien. Een helpende hand voor de architect omdat we allemaal vinden dat de architect moet kunnen bepalen door wie en dus hoe het bouwwerk moet worden gebouwd.

Heeft u vragen over een licentieovereenkomst? Neemt u dan vrijblijvend contact op met Gro Advocaten, mr. Benjamin Niemeijer of mr. Nathalie van der Zande, telefoonnummer 0172-503250, e-mail bniemeijer@lagrolaw.nl of nvanderzande@lagrolaw.nl



[1] Zie artikel 46: De adviseur, of diens rechtverkrijgende(n) heeft het uitsluitend recht tot op het advies openbaarmaking, verwezenlijking en verveelvoudiging van zijn ontwerpen, tekeningen,

schetsen, foto’s en alle andere afbeeldingen van zijn ontwerp, van maquettes en modellen alsmede van alle andere voorwerpen of informatiedragers die van zijn ontwerp een afbeelding of voorstelling vormen, of die zijn bedoeld in de Auteurswet 1912 of in het Benelux-verdrag inzake de intellectuele eigendom inzake merken, tekeningen of modellen.