Contact

  • Bel 0172 503 250
  • Routebeschrijving
Bezig met zoeken...

Handel in tijden van Corona-crisis

Hoe gaat u om met de gevolgen van de overheidsmaatregelen op uw business? Kunt u als ondernemer vanwege de opgelegde overheidsmaatregelen (nationaal en internationaal) niet meer aan uw contractuele verplichtingen voldoen? Of kan (of wil) uw afnemer niet meer nakomen? Wij geven u enkele handvatten hoe om te gaan met uw contractspartij/wederpartij wanneer u of uw afnemer niet meer kan nakomen. Uitgangspunt daarbij is dat de overheidsmaatregelen die verband houden met het Coronavirus als overmacht kwalificeren.

Overmacht:

Overmacht gaat over de situatie dat u tekort schiet in de nakoming van uw verplichtingen, maar die tekortkoming niet aan u kan worden toegerekend. Bijvoorbeeld omdat het niet uw schuld is of omdat de tekortkoming krachtens de wet of in het verkeer geldende opvattingen niet voor uw rekening komt.

Belemmeren de overheidsmaatregelen als gevolg van het Corona virus dat u of uw contractpartij nakomt, dan kan de tekortkoming die daarvan het gevolg is worden gekwalificeerd als overmacht. Als dat het geval is, is de tekortkoming niet toerekenbaar.

Het belangrijkste juridische gevolg daarvan is dat de partij die tekort schiet niet schadeplichtig wordt.

Onvoorziene omstandigheden:

Daarnaast kunt u als ondernemer op grond van de wet ook een beroep doen op onvoorziene omstandigheden: omstandigheden die ten tijde van het sluiten van de overeenkomst niet waren te voorzien en u verhinderen het contract na te komen. De rechter kan in die gevallen de overeenkomst wijzigen of ontbinden.


Let wel: ontbinding leidt veelal tot ongedaanmakingsverbintenissen: als u niet meer kunt leveren, zal uw koper niet meer (willen) betalen. Een geslaagd beroep op onvoorziene omstandigheden bevrijdt u dus van uw verplichting. Tegelijkertijd betekent het ook dat uw contractspartij niet meer hoeft te betalen. In sommige branches waar veel vooruit wordt betaald, kan dat tot problemen leiden. Zie het artikel van mijn collega Nick de Leeuw dat ziet op de reisbranche.


Wat betekentde impact van het Coronavirus nu voor de praktijk van u als ondernemer? Hoe te handelen?

1. Check uw contract en algemene voorwaarden: het contract is leidend

Uitgangspunt is dat handelspartijen hun contractuele verplichtingen moeten nakomen. Om uw juridische positie te bepalen is het dus van belang om eerst uw contract erop na te slaan. Is er een bepaling opgenomen die overmacht regelt? Een dergelijke regelmatig voorkomende bepaling kan ook in de algemene voorwaarden staan. Kijk daar dus naar en stel vast of het Coronavirus eronder valt. In veel standaard bepalingen (algemene voorwaarden) is vaak opgenomen dat partijen ingeval van overmacht eerst met elkaar in overleg moeten treden over de gevolgen. Voordat bijvoorbeeld tot ontbinding wordt overgegaan.

Maak in zo’n geval afspraken over opschorting van uw verplichtingen, deelbetalingen om de pijn (tijdelijk) te verzachten. Bedenk daarbij steeds dat de wet voorschrijft dat partijen in algemene zin bovendien hun schade zoveel mogelijk moeten beperken.

Let op: er is in het algemeen niet snel sprake van overmacht. Als u of uw contractspartij dus door het maken van extra kosten of het aanbieden van een (duurder) alternatief wel kunnen nakomen, moet dat (ook) onderzocht worden en mogelijk worden aangeboden.

2. De wet

Indien in uw contract geen overmachtsbepaling is opgenomen, geldt het wettelijke systeem.

Indien sprake is van overmacht, dan zegt de wet dat de partij die zich daarop met succes beroept, zijn verplichtingen niet meer hoeft na te komen. En niet schadeplichtig wordt, tenzij de partij die zich op overmacht beroept daarvan een voordeel geniet en de andere partij schade lijdt (denk aan het geval dat een verzekering uitkeert aan de schuldenaar en de andere partij met de schade blijft zitten).

Als uw leverancier niet kan leveren en met succes een beroep op overmacht doet, betekent dit dat u als afnemer, betaling kunt opschorten. Ook zal is in sommige gevallen verrekening mogelijk (door verrekening kan een crediteur zichzelf het verschuldigde verschaffen).

Ook kan de schuldeiser de overeenkomst ontbinden. Of naar de rechter stappen en wijziging of ontbinding vorderen.

Het blijft overigens maatwerk en de maatregelen van de overheid rondom het Coronavirus zal niet in alle gevallen als overmacht kwalificeren. Heeft u hierover vragen, neem dan contact op met Pieter van Deurzen.

Overnamecontracten en intentieovereenkomsten (LOI)

Indien u recent een overnamecontract heeft gesloten of in het kader van een beoogde overname een intentieovereenkomst (LOI) bent aangegaan, en de ontwikkelingen rondom het Coronavirus u ertoe brengen bij de deal weg te willen lopen, dan is het van belang om de gemaakte afspraken nader te bekijken.

In de intentieovereenkomst is altijd een mate van gebondenheid aan de uitgesproken intenties opgenomen en dergelijke overeenkomsten zijn zelden zonder enig voorbehoud aangegaan. In de regel zal er dus nog ruimte zijn om onder de afspraken en daarmee de beoogde overname uit te komen. Indien de gebondenheid die partijen zijn overeengekomen niet voorziet in het (eenzijdig) beeindigen van de onderhandelingen, kan mogelijk met een verwijzing naar onvoorziene omstandigheden een einde worden gemaakt aan de verplichtingen.

Ook als de koop reeds is gesloten maar de levering nog niet heeft plaatsgevonden, bestaan wellicht mogelijkheden om de overname alsnog te ‘annuleren’. Indien uw overeenkomst bijvoorbeeld voorziet in een MAC-bepaling (material adverse change clausule), kunt u wellicht alsnog onder de koop uit. Een MAC-bepaling beschermt, net als bij overmacht, tegen (onvoorziene) omstandigheden die van materieel effect zijn. Bijvoorbeeld omstandigheden die betrekking hebben op de financiële positie van de doelvennootschap. Feitelijk wordt de koper beschermd tegen een daling van de waarde van de aandelen. Het moet gaan om een verslechtering van de situatie door een verandering. Dat kan het Coronavirus zijn.

Als u zich hierover wilt laten adviseren (LOI’s en MAC’s of andersoortige bepalingen zijn er in alle soorten en maten) of vragen hebben over een lopend overname traject, beoogde overname of een reeds gesloten koop, neem dan contact op met Mathijs Arts.

Vanzelfsprekend geldt dat met dit artikel slechts op een paar punten verduidelijking wordt gegeven. Met al uw vragen op het gebied van handelscontracten, helpen wij u graag verder.