Top 3 gezochte pagina's

Contact

  • Bel 0172 503 250
  • Routebeschrijving
14 juli 2014 | Publicatie
Door: Adriaan Norenburg

Bestuurlijke sancties: herstelsancties en bestraffende sancties

Herstelsanctie vs. bestraffende sanctie
Denkt men aan door de overheid opgelegde sancties, dan denkt men vaak direct aan het strafrecht. Dit is niet helemaal terecht, want ook op basis van het bestuursrecht kunnen door bestuursorganen (zoals de Inspectie SZW, of het CBR) sancties worden opgelegd.

Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen “herstelsancties” en “bestraffende sancties”. Een bestraffende sanctie heeft als doel leedtoevoeging: een tik op de vingers. Een herstelsanctie heeft dat doel niet, maar heeft bijvoorbeeld als doel het beëindigen van een overtreding en het ongedaan maken van de gevolgen van een overtreding.
Of een sanctie als bestraffend dan wel herstellend moet worden aangemerkt blijkt niet altijd duidelijk uit de sanctie zelf. Bepalend voor het antwoord op de vraag of een sanctie bestraffend is of niet, is het primaire doel van de sanctie: leedtoevoeging of niet. Afhankelijk van dat primaire doel kan bijvoorbeeld de intrekking van een vergunning een strafsanctie zijn, maar ook een herstelsanctie.

Herstelsancties worden in de praktijk wel vaak als zeer bestraffend ervaren. Denk bijvoorbeeld aan het besluit van de Inspectie SZW om een werk tijdelijk stil te leggen na geconstateerde overtredingen van de asbestregelgeving of het door het CBR aan een dronken bestuurder opleggen van verplichte deelname aan het Alcoholslotprogramma. Beide maatregelen voelen als een straf, maar zijn dit naar de letter van de wet niet. De eerste maatregel beoogt de situatie waarin de overtreding is begaan te bevriezen zodat deze naar een normale (veilige) situatie kan worden hersteld. De tweede maatregel beoogt de verkeersveiligheid te herstellen.

Ne bis in idem
Het onderscheid tussen herstelsancties en bestraffende sancties is van belang omdat één van de fundamentele rechtsbeginselen van onze rechtstaat bepaalt dat iemand niet twee keer voor hetzelfde feit kan worden bestraft (ne bis in idem).

Wanneer voor een wetsovertreding dus al door een bestuursorgaan een bestraffende sanctie, bijvoorbeeld een bestuurlijke boete, is opgelegd zal voor hetzelfde feit niet tevens een strafrechtelijke vervolging door de Officier van Justitie kunnen worden ingezet, en vice versa.

Samenloop
Het verbod op dubbele bestraffing zal u echter niet in alle gevallen beschermen tegen het, door verschillende bestuurlijke instanties, opleggen van meerdere bestraffende sancties voor dezelfde gedraging. Dit vindt zijn oorzaak in het feit dat met één gedraging meerdere wetten kunnen worden overtreden. Indien deze wetten verschillende doelen dienen, kan per wet worden overgegaan tot het opleggen van een bestraffende sanctie.

Een voorbeeld hiervan is een gedraging waarmee zowel de Arbeidsomstandighedenwet als de SC-530 en SCG-540 normen worden overschreden. De Arbeidsomstandighedenwet beoogt de arbeidsomstandigheden te beschermen, terwijl de boetebevoegdheden van de certificerende instellingen (cki's) zijn bedoeld om de naleving van de SC-530 en SCG-540 normen te bevorderen.

Op deze manier kunnen dus voor één gedraging meerdere bestraffende sancties worden opgelegd, omdat deze ene gedraging overtreding van meerdere wetten (die verschillende doelstellingen hebben) tot gevolg heeft.

Verlaging van sancties
In beginsel wordt ervan uitgegaan dat de wetgever bij het opstellen van de verschillende wetten met de dubbeling van sancties rekening heeft gehouden. Soms kan de opeenstapeling van sancties echter een zodanig onbillijke uitwerking hebben, dat er een reden is om de bestraffende bestuurlijke instanties te verzoeken om de sancties te verlagen.

Wij adviseren u dan ook uw juridisch adviseur altijd volledig te informeren over alle jegens u in verband met één dezelfde gedraging opgelegde sancties. Wellicht kan gemotiveerd om een verlaging in uw voordeel worden verzocht.

Contact
Mocht u naar aanleiding van het vorenstaande nog vragen hebben, neem dan contact op met Adriaan Norenburg van La Gro Advocaten via telefoonnummer 0348-418780 / 06-51322163 of e-mail anorenburg@lagrolaw.nl.